Thula-thula - Annelie Botes

Thula thula, thula baba, thula sana,
Thul’u babuzo ficka, eku seni.
Kukh’in khan-yezi, zi-holel’ u baba,
Zim-khan yi-sela indlel’e ziyak-haya,
Sobe sik hona xa bonke be-shoyo,
Be-thi bu-yela u-bu-ye le khaya,

Thula thula thula baba,
Thula thula thula sana,
Thula thula thula baba,
Thula thula thula san.
Keep quiet my child
Keep quiet my baby
Be quiet, daddy will be home by dawn
There’s a star that will lead him home
The star will brighten his way home
The hills and stones are still the same my love
My life has changed, yes my life has changed
The children grow but you don’t know my love
The children grew but you don’t see them grow


Thula-thula deur Annelie Botes - die ergste boek wat ek in ‘n bitter lang tyd gelees het. Eintlik dink ek nie enige boek het my al ooit so ontstel nie. Nie eers ‘Dis ek, Anna’ of die boek oor die Australiese weeskinders wat deur die Katolieke nonne misbruik is nie.

Die boek gaan oor ‘n gesin waar dinge drasties en tragies skeefgeloop het. ‘n Pa en ‘n ma wat wandel met God en ingehaak is by Satan. En ‘n gemeenskap wat kyk en nie sien nie, want die waarheid is te ongeloofwaardig.

Gertruida is 26 jaar oud, maar steeds vasgevang in die bang lyfie van ‘n vier-en-‘n-halfjarige dogtertjie. ‘n Dogtertjie wie se boetie op sy 10de verjaarsdag verongeluk het en toe alles in haar lewe op sy kop laat draai het. ‘n Dogtertjie wat bo-gemiddeld intelligent is, maar al hoe stiller en stiller raak, omdat sy bang is vir die naglikkewaan, bang vir die gevoelens wat haar pa uit haar kinderlyfie uittoor. Stiller raak, omdat haar pa haar tot stilte sweer en haar ma oor haar boetie treur en nie omgee wat snags in Gertruida se kamer gebeur nie.

‘n Pa wie se hartseer gif trek in sy kop en ‘n ma wie se hartseer en verwronge idee van ‘n gesin se beeld na buite maak dat sy haar dogter verraai tot die einde. 

Ek het deurentyd gemengde gevoelens teenoor Abel en Susarah gehad, van ‘n felle haat tot ‘n diepe jammerte. En weersin in die mense van die gemeenskap wat Gertruida ook gefaal het. Net soos die gemeenskap soveel ander kinders in nood faal, omdat ons nie betrokke wil raak nie. Omdat die een wat ons verdink van die onmoontlikste goed, ‘n vername, gerespekteerde persoon is en dit net soveel makliker is om ons koppe weg te draai en onsself wys te maak ons verbeel ons hierdie dinge.

Gertruida kruip weg agter woorde, verdwyn in sprokiesverhale terwyl haar pa haar snags buig na sy wil. Soms wonder sy of God bestaan en ás hy bestaan, waarom ignoreer Hy haar. Hy sê in die Bybel geen haar op jou hoof sal geskaad word nie. Waarom word álles aan haar geskaad?

Nag na vernederende nag bid Gertruida dat haar pa moet doodgaan. Soms maak sy planne om hom self dood te maak, maar ook in Gertruida baklei die liefde vir haar pá teen die haat vir Abel. In haar kop kry sy dit reg om soms ‘n onderskeiding te maak tussen die man wat haar 22 jaar lank reeds molesteer en die pa wat soms op die mees onverwagte tye weer haar pa word soos voor haar boetie se dood. Die pa wat haar kinderlyfie gebad en in die bed gesit het, aan haar gevat het in liefde, sonder dat dit verkeerd gevoel het.

Sy baklei ook met haarself omdat sy nie by magte is om net weg te loop nie, die siek siklus te verbreek nie. Uiteindelik kry sy die insig dat sy soos die hond is wat wetenskaplikes in ‘n eksperiment gebruik het. Eers skok hulle die regterkant van sy hok en hy loop lê links. Dan skok hulle die linkerkant en hy loop lê regs. Daarna skok hulle die hele hok en die hond het nêrens om heen te gaan nie. Eers is hy verwilderd en angstig, maar toe hy geen uitvlug plek kry nie, gaan lê hy later willoos op die hok se vloer en gee hom oor aan die skokke. Hierna maak die wetenskaplikes die hok se deur wawyd oop en tot hul verbasing storm die hond nie uit na veiligheid nie. Hy bly lê net daar, sy vluginstinkte is beskadig en hy is afgestomp teen pyn en skok.

Mettertyd leer Gertruida meer oor haar pa en ma se eie kinderjare en alhoewel dit nie ‘n verskoning vir dit is wat hulle haar aangedoen het nie, kom sy tot die besef dat sy slegs die slagoffer was van twee mense in wie se brein iets ontspoor het. Dalk was haar boetie se dood net die sneller.

Ek wil nie meer vertel en die boek bederf vir dié wat dit nog wil lees nie. Ek moet net byvoeg dat dit nie ‘n boek is wat ek sommer vir enigeen sal aanbeveel nie. Jy moet sterk wees om hierdie boek te lees en nie mateloos, redeloos en radeloos te voel om uit te gaan en alle kindermolesteerders sommer net vrek te skiet nie. Dalene Matthee het in ‘Fiela se kind’ gesê: “Die Here vergewe mens baie dinge, maar die skade wat jy ‘n kind aandoen, vergewe Hy jou NOOIT nie.” Amen

Ek wil net een stukkie hier aanhaal, wat my diep getref het. Mens glo so maklik sielkundige hulp is ‘n antwoord, en ek is een van dié wat ook gou is om te sê ‘Gaan praat met iemand. Kry hulp.’

In Gertruida se woorde: “Maar dwarsdeur alles het sy skepties gebly, want sy was oortuig al doen jy tienduisend terapiesessies, al verslind jy elke boek en artikel oor sieklike seks agter huise se geslote deure, al volg jy die gesondword-getuienis van honderde slagoffers, al bid jy tot jou knieë skurf is - vergeet sal jy nooit. Die wantroue en angs is by jou ingebed tot die einde van jou dae.
Jy kan klinies leer verstáán wat die verwrongendheid veroorsaak wat die monster dryf om jóú lewe te verorber. Jy kan leer konsentreer, jou obsessies beperk en hanteer. Jy kan duisend maal oortuig word van jou onaandadigheid en onskuld. Op die oppervlak kan ‘n sielkundige jou help met antwoorde soek. Maar vergeet en volkome héél word, by ‘n punt aankom waar die aftakeling nie meer ‘n faktor in jou lewe is nie, is onmoontlik. Die slagoffers wat dit getuig, is besig met ‘n wiegelied.


Miskien kan dit sagter word. Verder terugskuif in jou geheue. Vervang word deur omstandighede van geborgenheid en respekwaardigheid.”

Maar jou gesteelde kindwees - dit sal jy nooit weer terugkry nie.

Thula Thula, stil my kind!